Bảo hiểm y tế: 'Lá chắn' cho bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo
Hướng tới mục tiêu xây dựng một Việt Nam khỏe mạnh, ngành y tế đã triển khai nhiều chính sách đột phá, trong đó có bảo hiểm y tế (BHYT).
Khoa huyết học Bệnh viện Chợ Rẫy (TP.HCM) tiếp nhận điều trị nhiều bệnh nhân mắc các bệnh lý về máu với chi phí điều trị lên đến hàng tỉ đồng mỗi năm - Ảnh: XUÂN MAI
Thực tế, nhiều bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo đã được quỹ BHYT chi trả 
Theo Bảo hiểm xã hội TP.HCM, trong năm 2025 đã ghi nhận nhiều người bệnh được quỹ BHYT chi trả với số tiền rất lớn - Ảnh: TỰ TRUNG
Vì sao chi phí điều trị lên đến hàng tỉ đồng?
Bác sĩ Hoàng Thị Thúy Hà - Phó khoa huyết học Bệnh viện Chợ Rẫy - cho biết hiện khoa đang quản lý gần 600 bệnh nhân mắc bệnh hemophilia, trong đó có khoảng 40 bệnh nhân mắc bệnh hemophilia có chất ức chế.
Điểm chung của các bệnh này là chi phí điều trị rất lớn phải sử dụng các loại thuốc đặc trị, công nghệ sinh học tiên tiến, phần lớn được nhập khẩu, nhưng thời gian điều trị kéo dài nhiều năm, thậm chí suốt đời người bệnh.
Theo bác sĩ Hà, hiện nay danh mục thuốc yếu tố đông máu thay thế đã được BHYT chi trả từ 80 - 100%. Nếu không có BHYT, rất ít bệnh nhân có khả năng tiếp cận phương pháp điều trị này, đồng nghĩa với nguy cơ cao bị tàn tật hoặc tử vong do các biến chứng chảy máu.
TP.HCM hướng dẫn thu BHYT học sinh, sinh viên trong năm học mớiNhờ những tiến bộ của y học hiện đại và sự chi trả của BHYT, nhiều bệnh huyết học từng được xem là "án tử" nay đã trở thành bệnh mạn tính có thể kiểm soát.
Bà Nguyễn Thị Thu Hằng - Phó giám đốc Bảo hiểm xã hội TP.HCM - cho hay tại TP.HCM tập trung nhiều bệnh viện tuyến cuối hiện đại nhất cả nước, số lượng bệnh nhân có mức chi phí điều trị lớn mỗi năm khá đáng kể.
Mỗi năm, hệ thống giám định BHYT ghi nhận hàng chục bệnh nhân tại TP.HCM có mức chi phí được quỹ BHYT chi trả từ 1 tỉ đồng trở lên. Riêng nhóm bệnh nhân có chi phí từ vài trăm triệu đến 1 tỉ đồng là hàng trăm trường hợp mỗi năm.
Bên cạnh bệnh thiếu yếu tố đông máu (hemophilia), danh mục các bệnh hiểm nghèo và mãn tính nặng được quỹ BHYT trả ở mức cao hiện nay rất rộng, bao gồm nhiều nhóm bệnh có chi phí điều trị lớn như ung thư, suy thận mãn, ghép tạng, tim mạch và can thiệp tim mạch.
Việc chi trả cho các ca bệnh có chi phí lớn và điều trị kéo dài suốt đời là một trong những bài toán khó nhất đối với hệ thống an sinh xã hội.
Bảo hiểm xã hội TP.HCM đã và đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp để giải quyết bài toán này như quản lý theo dự kiến chi, phối hợp với Sở Y tế đấu thầu tập trung thuốc, quản lý giá thầu thuốc, vật tư y tế, tăng cường giám sát và bảo vệ quyền lợi của người bệnh tại cơ sở y tế.
Bệnh viện Chợ Rẫy hỗ trợ mua BHYT cho bệnh nhân trên toàn quốc
ThS Lê Minh Hiển cho biết thêm nhận thức rõ vai trò quan trọng của BHYT, từ năm 2015, phòng công tác xã hội Bệnh viện Chợ Rẫy đã đẩy mạnh tư vấn người bệnh, thân nhân qua tờ rơi và clip do Bảo hiểm xã hội là tác giả về tầm quan trọng của BHYT.
Bước ngoặt lớn đến từ sáng kiến chuyển đổi số trong mua BHYT trên phạm vi toàn quốc. Nắm bắt chủ trương tích hợp thẻ BHYT vào căn cước công dân, từ đầu năm 2025, phòng công tác xã hội đã chủ động đề xuất và phối hợp với một đối tác thứ ba để triển khai mua BHYT cho bệnh nhân trên toàn quốc.
Theo đó, chỉ cần thông tin căn cước công dân, bệnh nhân đang điều trị tại Bệnh viện Chợ Rẫy, dù đến từ bất kỳ tỉnh thành nào, vẫn có thể mua BHYT ngay trong thời gian nằm viện. Sau khi hoàn tất, dữ liệu BHYT được tích hợp trực tiếp vào căn cước công dân, giúp người bệnh thuận tiện tái khám và điều trị ở bất cứ đâu.
Chương trình đặt mục tiêu 100% bệnh nhân chưa có BHYT khi nhập viện sẽ có BHYT khi ra viện. Với bệnh nhân nghèo, chi phí mua BHYT do phòng công tác xã hội hoặc các nhà hảo tâm chi trả.
Các trường hợp còn lại được bệnh viện hỗ trợ thủ tục để tự đóng. Mô hình này nhanh chóng được ban giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy đánh giá cao, triển khai rộng khắp toàn viện và chuyển giao cho nhiều bệnh viện lớn khác như Bệnh viện Cần Thơ, Bệnh viện Đà Nẵng và Bệnh viện E Hà Nội.
Hơn 95% người dân cả nước có BHYT
Theo Bảo hiểm xã hội Việt Nam, hệ thống chính sách được thiết kế xuyên suốt theo 3 trụ cột: mở rộng độ bao phủ, nâng cao chất lượng dịch vụ và bảo đảm cân đối quỹ BHYT bền vững.
Qua thống kê, cuối năm 2025, số người tham gia BHYT ước trên 97,42 triệu người, tỉ lệ bao phủ 95,16%, giúp Việt Nam sớm hoàn thành mục tiêu bao phủ BHYT toàn dân trước thời hạn mà nghị quyết 20-NQ/TW đề ra.
Giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam Lê Hùng Sơn khẳng định ngành đặc biệt chú trọng việc giải quyết, chi trả các chế độ, trong đó có BHYT, diễn ra liên tục, thông suốt, không phát sinh "điểm nghẽn" với tinh thần cải cách, thuận tiện nhất.
Năm 2025, số lượt khám chữa bệnh BHYT là 195,5 triệu lượt, tăng hơn 6,5% so với năm 2024. Qua đó, chi phí đề nghị thanh toán BHYT là hơn 161.000 tỉ đồng, tăng 14,3% so với cùng kỳ năm 2024.
Theo Bảo hiểm xã hội Việt Nam, giai đoạn từ năm 2024 đến hết tháng 5-2025, nhiều người bệnh được quỹ BHYT chi trả hàng tỉ đồng chi phí. Trong đó có trẻ em mắc bệnh hiếm như tích lũy glycogen, rối loạn chuyển hóa, thiếu máu... Ngoài ra, còn rất nhiều người điều trị dài ngày, dùng thuốc đặc trị được quỹ BHYT chi trả trên 4 tỉ đồng.
Cơ quan bảo hiểm xã hội cho hay những năm gần đây, trung bình quỹ BHYT chi trả chi phí khám chữa bệnh BHYT trên 100.000 tỉ đồng/năm với khoảng 150 triệu lượt khám chữa bệnh.
Từ năm 2020 đến tháng 8-2025, quỹ BHYT đã chi trả cho hơn 41.000 trường hợp có chi phí khám chữa bệnh từ 500 triệu đến trên 2 tỉ đồng, với tổng số tiền hơn 33.000 tỉ đồng. Đặc biệt, một người mắc các bệnh hiểm nghèo tại tỉnh Vĩnh Long đã được quỹ BHYT thanh toán hơn 28 tỉ đồng trong vòng 5 năm.
Cách nào để người bệnh hiểm nghèo đang dùng thuốc đắt tiền tiếp tục nhận hỗ trợ?