03/03/2026 12:01

Ngành thực phẩm chức năng '25 tuổi', làm sao vượt qua cuộc khủng hoảng niềm tin?

Ngành thực phẩm chức năng (TPCN) Việt Nam vừa tròn 25 năm, đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có.

Tiến sĩ Cao Hưng Thái, Tổng thư ký Hiệp hội Thực phẩm chức năng Việt Nam (VAFF), thẳng thắn nhìn nhận: việc cấp bách hiện nay là "làm ngay, làm sớm và làm toàn diện" để lấy lại niềm tin của người tiêu dùng. Hiệp hội đã nhìn nhận rõ đây là một cuộc khủng hoảng toàn diện và xác định nhiệm vụ trọng tâm là khôi phục niềm tin người tiêu dùng.

Siết quản lý, nâng chuẩn minh bạch thực phẩm chức năng

Theo TS Cao Hưng Thái, nếu như năm 2000 cả nước chỉ có 13 cơ sở sản xuất, kinh doanh Cứu niềm tin thực phẩm chức năng? - Ảnh 2. Bát nháo thị trường thực phẩm chức năng 'thần dược' online, ai cũng là 'thần y'Bắt giám đốc Công ty Profit cầm đầu đường dây buôn lậu thực phẩm chức năng

Hiệp hội tiếp tục vận động hội viên thực hiện nghiêm Quy chế đạo đức trong quảng cáo thực phẩm chức năng, trong đó nêu rõ các lỗi thường vi phạm và chín điều cấm đối với đơn vị quảng cáo. Đồng thời phối hợp cơ quan chức năng tuyên truyền, quảng bá các sản phẩm bảo đảm chất lượng, doanh nghiệp làm ăn chân chính.

Ông cũng nhấn mạnh yếu tố đạo đức kinh doanh: "Doanh nghiệp bên cạnh sản xuất đúng, cần có trách nhiệm xã hội như bảo vệ môi trường, phát triển giáo dục, văn hóa. Khi cộng đồng nhớ đến doanh nghiệp với những giá trị đó, uy tín và vị thế mới bền vững".

Về phía quản lý nhà nước, hậu kiểm là xu thế tất yếu, tiệm cận thông lệ quốc tế. Tuy nhiên để hậu kiểm hiệu quả cần hệ thống chế tài đủ mạnh, bao gồm xử phạt hành chính nghiêm khắc và truy cứu trách nhiệm hình sự nếu cần.

Ông đề xuất xây dựng hệ thống tra cứu minh bạch, liên thông giữa các cơ quan. Đồng thời, cơ quan quản lý cần công khai danh sách các phòng kiểm nghiệm uy tín để người tiêu dùng có thể gửi mẫu nghi ngờ kiểm tra. Người tiêu dùng cũng là một "thanh tra viên" thị trường nhưng để làm được như vậy phải có tiêu chuẩn, quy chuẩn và địa chỉ rõ ràng.

Một nội dung khác được nhấn mạnh là xây dựng bộ tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, tức "hàng rào kỹ thuật" đối với thực phẩm chức năng. Doanh nghiệp khi đăng ký sản phẩm phải công bố đầy đủ tiêu chuẩn và phương pháp kiểm nghiệm. Khi xảy ra tranh chấp, chính các phương pháp này sẽ bảo vệ doanh nghiệp làm ăn chân chính.

Tăng cường hậu kiểm thực phẩm bảo vệ sức khỏe

Ban Chỉ đạo liên ngành trung ương về an toàn thực phẩm vừa ban hành kế hoạch hậu kiểm trong quản lý an toàn thực phẩm năm 2026. Bộ Y tế giao Cục An toàn thực phẩm tăng cường hậu kiểm đối với thực phẩm bảo vệ sức khỏe.

Công tác hậu kiểm tập trung vào toàn bộ chuỗi hoạt động từ công bố, sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu đến quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe. Trọng tâm là các nhóm thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thực phẩm bổ sung, thực phẩm tăng cường vi chất dinh dưỡng, đặc biệt những sản phẩm có nguy cơ pha trộn chất cấm.

Các nhóm sản phẩm được chú ý gồm hỗ trợ cải thiện huyết áp, kiểm soát đường huyết, giảm đau xương khớp, cải thiện mỡ máu, hỗ trợ sinh lý nam, giảm nguy cơ béo phì... Những sản phẩm này sẽ được lấy mẫu kiểm nghiệm, rà soát nội dung công bố và hoạt động quảng cáo nhằm kịp thời phát hiện, xử lý vi phạm.

Bộ Y tế đồng thời yêu cầu UBND các tỉnh, TP chỉ đạo cơ quan chức năng địa phương đẩy mạnh hậu kiểm việc tự công bố, đăng ký bản công bố sản phẩm, sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu và quảng cáo theo quy định. Mục tiêu là ngăn chặn kịp thời thực phẩm không an toàn, không rõ nguồn gốc xuất xứ, nhập lậu, bảo đảm sức khỏe người dân.

Thủ đoạn tinh vi của đường dây sản xuất, kinh doanh thực phẩm chức năng và thuốc giả

Liên quan đến đường dây sản xuất, kinh doanh thực phẩm chức năng và thuốc chữa bệnh giả quy mô lớn mà Công an tỉnh Thanh Hóa vừa triệt phá, cảnh sát kinh tế đã vạch trần thủ đoạn tinh vi của các bị can vụ án.