Ách tắc thực phẩm nhập khẩu: Doanh nghiệp đối mặt thiệt hại lớn

01/02/2026 12:01

Từ ngày 26-1, nghị định 46 về an toàn thực phẩm (ATTP) có hiệu lực khiến hàng loạt doanh nghiệp nhập khẩu thực phẩm phản ánh tình trạng hàng hóa bị ách tắc tại cửa khẩu.

    thực phẩm - Ảnh 1.

    Theo Cục Hải quan, hơn 1.300 xe chở nông sản, thực phẩm kẹt tại các cửa khẩu vì chờ kết quả kiểm tra an toàn thực phẩm - Ảnh: HÀ QUÂN

    Nguyên nhân được cho là liên quan việc thực hiện các quy định mới (gần như thay đổi 100%) về kiểm tra nhà nước với ATTP mà chưa có văn bản hướng dẫn liên quan.

    Trao đổi với Tuổi Trẻ chiều 31-1, Thứ trưởng Cần tháo gỡ ngay cho thực phẩm nhập khẩu - Ảnh 2.Sau vụ Sago Food, giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP.HCM nói thẳng: Trách nhiệm thuộc nhiều bênĐỌC NGAY

    Gián đoạn đột ngột trong cách thực thi

    Theo chia sẻ của nhiều doanh nghiệp trong lĩnh vực, điều khiến họ lo lắng nhất không phải là chính sách mới, mà là sự gián đoạn đột ngột trong cách thực thi. Theo nghị định 46, điều 54 đã có quy định về điều khoản chuyển tiếp đối với "các sản phẩm đã tự công bố vẫn được tiếp tục lưu thông trong thời hạn chờ giấy mới". 

    Và "các đơn vị đã được chỉ định thực hiện kiểm tra nhà nước vẫn được tiếp tục hoạt động đến 31-3-2026". Tuy nhiên trên thực tế không có hướng dẫn chuyển tiếp cụ thể cho "phương thức kiểm tra nhà nước".

    Điều này dẫn đến một tình trạng rất khó xử cho tất cả các bên. Các đơn vị kiểm tra nhà nước không dám làm vì không biết áp dụng cách cũ hay chờ cách mới. Cơ quan hải quan cũng không thể thông quan vì thiếu căn cứ thực hiện. "Chưa bao giờ tôi thấy một bức tranh "đứng hình" đồng loạt như vậy, từ doanh nghiệp, đơn vị kiểm tra cho tới cơ quan quản lý. Không ai sai, nhưng doanh nghiệp lại là bên phải gánh toàn bộ hậu quả tài chính", lãnh đạo một doanh nghiệp bộc bạch.

    Việc Tây Ninh đã chủ động xử lý linh hoạt để giảm ách tắc vào hôm qua (31-1) cho thấy vấn đề không phải là không có cách làm, mà là cần một hướng dẫn thống nhất ở tầm trung ương, để tránh tình trạng mỗi nơi hiểu một kiểu, doanh nghiệp thì không biết bấu víu vào đâu. 

    "Các tỉnh thành lớn như Hà Nội, TP.HCM có lượng hàng nhập về lớn hơn Tây Ninh rất nhiều. Nếu không có biện pháp giải quyết sớm, nhiều doanh nghiệp có thể bị mất trắng hàng, lỗ nặng, thậm chí có nguy cơ phá sản", giám đốc một doanh nghiệp nhập khẩu trái cây tại TP.HCM chia sẻ với Tuổi Trẻ.

    Ngoài ảnh hưởng của nghị định 46, những ngày qua Trung tâm Kỹ thuật tiêu chuẩn đo lường chất lượng 3 (Quatest 3) tạm dừng tiếp nhận hồ sơ đăng ký kiểm tra nhà nước thực phẩm nhập khẩu do đang trong quá trình thay đổi địa điểm, cơ sở vật chất cũng khiến nhiều doanh nghiệp vất vả.

    Một cú sốc

    Nghị định 46 có hiệu lực ngay từ ngày ký (26-1-2026), trong đó có những quy định thay đổi gần như 100%. Một chuyên gia kinh tế (đề nghị không nêu tên) nhận xét: "Với những doanh nghiệp vừa và nhỏ, đây thực sự là một cú sốc". "Chúng tôi hoàn toàn ủng hộ việc siết chặt quản lý, nâng cao tiêu chuẩn ATTP.

    Tuy nhiên, chính sách dù đúng đến đâu cũng cần một giai đoạn chuyển tiếp rõ ràng, khả thi. Khi chưa có hướng dẫn cụ thể, việc "dừng toàn bộ để chờ" vô tình đẩy rủi ro về phía doanh nghiệp - những người không có quyền quyết định nhưng lại phải trả chi phí thực tế", vị chuyên gia cho biết.

    Bà Phạm Ngọc Thủy - Giám đốc văn phòng Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV) - nhận định phạm vi tác động của nghị định này là rất lớn, nên cần các bộ, ngành sớm vào cuộc nhanh chóng và kịp thời tháo gỡ vướng mắc, với các hướng dẫn cụ thể để hàng hóa sớm được thông quan, đảm bảo vừa quản lý ATTP, vừa không gây thiệt hại cho doanh nghiệp.

    Xe thuyền ứ đọng đường biên

    Thống kê nhanh của Cục Hải quan cho hay tại cửa khẩu quốc tế Kim Thành (Lào Cai) có khoảng 300 xe nông sản tươi sống và hàng bánh kẹo chưa có kết quả kiểm tra ATTP; tại cửa khẩu Hoa Lư (Đồng Nai) có 251 xe chở mặt hàng sắn lát, chuối; một số cửa khẩu khác số lượng hàng hóa là thực phẩm bị ùn tắc như Lao Bảo (Quảng Trị) là 50 xe, Dinh Bà (Đồng Tháp) là 100 xe, Vĩnh Xương (An Giang) là 200 ghe thuyền, Thường Phước (Đồng Tháp) là 200 ghe thuyền, Tịnh Biên là 200 xe...

    Cần tháo gỡ ngay cho thực phẩm nhập khẩu - Ảnh 2.Gần Tết, lo gặp thực phẩm không an toàn

    Thực phẩm không an toàn có thể gặp ở khâu nguyên liệu, chế biến hay dụng cụ đựng thực phẩm từ quán ăn vỉa hè đến nhà hàng sang trọng.

    Đọc tiếp Về trang Chủ đề