Theo Global Times, từ ngày 24/1, giới chức y tế Ấn Độ đang bước vào cuộc chạy đua với thời gian nhằm khống chế virus Nipah, sau khi bang West Bengal xác nhận 5 ca nhiễm và gần 100 người phải cách ly, trong bối cảnh chưa có vaccine hay thuốc điều trị đặc hiệu.
Nỗ lực khống chế dịch bệnh
Ổ dịch được xác định tại khu vực gần thành phố Kolkata, bắt nguồn từ một bệnh viện tư ở thị trấn Barasat, cách trung tâm thành phố khoảng 25 km. Hai điều dưỡng tại đây xuất hiện sốt cao và suy hô hấp sau khi trực tiếp chăm sóc một bệnh nhân có triệu chứng nặng. Người bệnh này đã tử vong trước khi kịp xét nghiệm xác định, song được coi là ca nghi ngờ khởi phát của chuỗi lây nhiễm.
Diễn biến sau đó khiến nhà chức trách đặc biệt lo ngại khi ba nhân viên y tế khác, gồm một bác sĩ, một điều dưỡng và một nhân viên y tế, cũng cho kết quả dương tính, đều liên quan đến cùng cơ sở y tế. Các ca bệnh đã được chuyển đến Bệnh viện Bệnh truyền nhiễm Beleghata ở phía Đông Kolkata. Trước nguy cơ lây lan trong môi trường điều trị, chính quyền bang đã cách ly gần 100 người từng tiếp xúc gần.
 |
Một bệnh nhân được các bác sĩ xác định nhiễm virus Nipah đã được chuyển vào khoa hồi sức tích cực (ICU) của khu cách ly Nipah năm 2024. Ảnh: Reuters. |
Song song với đó, công tác truy vết và giám sát được siết chặt. Giới chức y tế cho biết 180 người đã được xét nghiệm, trong đó 20 trường hợp nguy cơ cao đang cách ly, hiện chưa có triệu chứng và cho kết quả âm tính.
Tuy nhiên, những người này vẫn sẽ được xét nghiệm lại sau 21 ngày, bởi thời gian ủ bệnh của virus Nipah có thể dao động 4-14 ngày, thậm chí kéo dài tới 45 ngày, khiến nguy cơ tiềm ẩn vẫn chưa thể loại trừ hoàn toàn.
Bộ Y tế và Phúc lợi Gia đình Ấn Độ đã ban hành khuyến cáo trên toàn quốc, yêu cầu các bang tăng cường giám sát, phát hiện sớm và phòng ngừa. Một số địa phương, trong đó có Tamil Nadu, được yêu cầu theo dõi chặt các ca hội chứng viêm não cấp (AES), đặc biệt với bệnh nhân có tiền sử đi lại hoặc tiếp xúc liên quan đến West Bengal.
Các quốc gia khác cũng chạy đua kiểm soát virus
Sau sự bùng phát virus Nipah tại Ấn Độ, nhiều quốc gia trong khu vực đã nhanh chóng nâng mức cảnh giác và triển khai các biện pháp phòng dịch từ sớm.
Bộ Y tế Công cộng Thái Lan ngày 26/1 cho biết đã tổ chức sàng lọc y tế tại hai sân bay quốc tế lớn là Suvarnabhumi Airport và Don Mueang Airport, tập trung vào hành khách đến từ bang West Bengal (Ấn Độ).
Theo National Thailand, nhà chức trách đồng thời phát “thẻ cảnh báo y tế” cho du khách từ khu vực nguy cơ, khuyến cáo những người xuất hiện triệu chứng như sốt, đau đầu, đau cơ, ho, khó thở, buồn ngủ, lú lẫn hoặc co giật, đặc biệt nếu từng tiếp xúc với dơi, động vật ốm hoặc người nhiễm trong vòng 21 ngày, cần đến cơ sở y tế ngay.
 |
Sàng lọc virus Nipah tại sân bay Thái Lan. Ảnh: Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh Thái Lan. |
Cùng thời điểm, Nepal thông báo tăng cường cảnh giác trên toàn quốc. Phát ngôn viên Bộ Y tế và Dân số Nepal, ông Prakash Budhathoki, cho biết nước này đã triển khai sàng lọc y tế đối với hành khách tại sân bay Tribhuvan International cũng như tại các cửa khẩu biên giới trọng điểm giáp Ấn Độ, đặc biệt ở tỉnh Koshi.
Tại Đài Bắc, ngày 25/1, Cơ quan Kiểm soát Dịch bệnh Đài Loan (Taiwan Centers for Disease Control) cho biết đang xem xét xếp virus Nipah vào nhóm bệnh truyền nhiễm bắt buộc khai báo loại 5 sau khi Ấn Độ ghi nhận ổ dịch mới, Focus Taiwan đưa tin.
Nếu được thông qua, Nipah sẽ được coi là bệnh mới nổi, hiếm gặp nhưng tiềm ẩn nguy cơ cao đối với sức khỏe cộng đồng, đòi hỏi khai báo ngay lập tức và áp dụng các biện pháp kiểm soát đặc biệt.
Căn bệnh nguy hiểm
Virus Nipah là bệnh lây từ động vật sang người, ổ chứa tự nhiên là dơi ăn quả thuộc chi Pteropus. Virus có thể lây qua thực phẩm nhiễm bẩn, tiếp xúc trực tiếp với động vật hoặc người bệnh.
Kể từ khi được phát hiện lần đầu tại Malaysia và Singapore giai đoạn 1998-1999, Nipah đã gây các đợt bùng phát rải rác tại Bangladesh, Ấn Độ, Philippines và Singapore. Riêng bang Kerala của Ấn Độ đã ghi nhận 9 đợt bùng phát kể từ năm 2018.
 |
Dơi là “ổ chứa tự nhiên” của virus Nipah. Ảnh: Reuters. |
Triệu chứng ban đầu của bệnh có thể giống nhiễm virus thông thường như sốt, đau đầu, đau cơ, mệt mỏi, ho, đau họng, nhưng có thể tiến triển nhanh thành suy hô hấp nặng và viêm não, gây rối loạn ý thức, co giật hoặc hôn mê. Tỷ lệ tử vong của Nipah dao động từ 40-75%, tùy điều kiện điều trị.
Hiện chưa có vaccine hay thuốc điều trị đặc hiệu đối với virus Nipah. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp Nipah vào nhóm mầm bệnh ưu tiên cần nghiên cứu khẩn cấp.
Trong bối cảnh đó, các biện pháp phòng ngừa như tránh tiếp xúc với động vật ốm, không sử dụng thực phẩm nghi nhiễm từ dơi, hạn chế tiếp xúc gần với người có triệu chứng và rửa tay thường xuyên vẫn được xem là hàng rào bảo vệ hiệu quả nhất.
