'Vẽ lại' thế trận y tế ở siêu đô thị TP.HCM

27/02/2026 18:00

Gần đây, cụm từ được ngành y tế TP.HCM nhắc đến khá nhiều là mô hình 'đa tầng - đa cực - đa trung tâm'.

    y tế - Ảnh 1.

    Bác sĩ Trần Ngọc Hải, Giám đốc Bệnh viện Từ Dũ, mổ lấy thai đón em bé thông tim can thiệp số 12 chào đời khỏe mạnh - Ảnh: Bệnh viện Từ Dũ cũng cấp

    Trong bối cảnh không gian đô thị mở rộng, TP chuyển mình thành một siêu đô thị gần 14 triệu dân, một thế trận y tế mới đang dần định hình: quy mô, linh hoạt và mang tầm vóc chiến lược.

    Sự tái cấu trúc này không chỉ nhằm đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng đa dạng của người dân, còn mở ra cơ hội để ngành y tế TP vươn ra "biển lớn", hướng đến vị thế trung tâm y tế của khu vực ASEAN và châu Á.

    Trò chuyện với Tuổi Trẻ nhân kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam, PGS.TS Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế PGS.TS Tăng Chí Thượng (Giám đốc Sở Y tế TP.HCM)

    Đúng tầng - đúng trách nhiệm - đúng năng lực

    * Thưa ông, tái cấu trúc hệ thống y tế TP theo hướng "đa tầng - đa cực - đa trung tâm" có khác gì so với cách tổ chức hiện nay hay chỉ là cách gọi mới cho một cấu trúc cũ?

    - Sự mở rộng không gian đô thị sau hợp nhất với tỉnh Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ) đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đổi mới mô hình tổ chức, quản trị và cung ứng dịch vụ y tế. Hiện TP.HCM đã trở thành đô thị có quy mô dân số gần 14 triệu người, với hệ sinh thái y tế trải dài từ trung tâm đô thị đến các khu vực vùng ven, đặc khu Côn Đảo.

    'Vẽ lại' thế trận y tế ở siêu đô thị TP.HCM - Ảnh 3.

    Nguồn: Sở Y tế TP.HCM - Đồ họa: TUẤN ANH

    Gỡ "nút thắt" từ trạm y tế

    * Tâm lý "lên trên mới yên tâm" khiến tình trạng người bệnh vượt tuyến vẫn có chưa hồi kết. Vậy, khi chúng ta đi theo cấu trúc mới, đâu là "nút thắt" để hạn chế việc này?

    - Thực tiễn đã chỉ rõ "nút thắt" lớn nhất vẫn nằm ở tuyến y tế cơ sở, cụ thể là trạm y tế xã. Khi trạm y tế chưa đủ sức tạo niềm tin là nơi khám chữa bệnh đầu tiên, toàn bộ cấu trúc phân tầng phía trên sẽ bị méo mó. Người dân bỏ qua tầng đầu tiên, dồn lên tầng cao hơn khiến tuyến trên quá tải, còn tuyến dưới không phát huy được vai trò là "người gác cổng" của hệ thống y tế.

    TIN LIÊN QUAN'Vẽ lại' thế trận y tế ở siêu đô thị TP.HCM - Ảnh 5.'Vẽ lại' thế trận y tế ở siêu đô thị TP.HCM - Ảnh 6.

    Ngành y tế TP.HCM đầu tư xây dựng mới Bệnh viện Ung bướu cơ sở 2 với nhiều trang thiết bị khám chữa bệnh hiện đại. Trong ảnh, bác sĩ Nguyễn Đặng Uy Bảo vận hành hệ thống máy chụp MRI chobệnh nhân - Ảnh: TỰ TRUNG

    Mở rộng không gian nhưng không phân mảnh chất lượng

    * Để vận hành hiệu quả hệ sinh thái y tế quy mô lớn đa tầng, chắc chắn nhân lực y tế phải được xem là yếu tố then chốt...

    - Đúng vậy. Trong một hệ sinh thái y tế đa tầng - đa cực - đa trung tâm, nhân lực chất lượng cao là yếu tố trụ cột quyết định năng lực cạnh tranh của toàn hệ thống.

    Ngành y tế có các nhóm giải pháp chính để giữ chân bác sĩ giỏi như tạo môi trường hành nghề chuyên nghiệp và cơ hội phát triển kỹ thuật cao. Khi bác sĩ được làm nghề ở đỉnh cao chuyên môn, được tiếp cận trang thiết bị hiện đại và được tham gia những ca bệnh phức tạp, đó chính là động lực giữ chân bền vững nhất.

    Ngoài ra, cấu trúc lại các bệnh viện đa khoa, chuyên khoa tuyến cuối theo mô hình "1 bộ máy - 2 cơ sở" và mở rộng cơ sở 2 theo hướng đa cực. Việc hình thành các cơ sở 2 của các bệnh viện đầu ngành không chỉ nhằm giảm tải cho các bệnh viện trung tâm, còn tạo thêm không gian phát triển cho các ê kíp chuyên sâu, trao cơ hội dẫn dắt chuyên môn cho thế hệ kế cận, qua đó giữ chân và thu hút nhân lực giỏi ở cả khu vực trung tâm và các khu vực lân cận.

    Bên cạnh đó, cần có thêm các chính sách đãi ngộ và phát triển nghề nghiệp dài hạn. Ngành y tế TP đang tham mưu hoàn thiện cơ chế tài chính theo hướng tăng tính tự chủ, gắn thu nhập với hiệu quả và chất lượng chuyên môn.

    * Ông từng chia sẻ bệnh viện cửa ngõ sẽ là "điểm chặn chiến lược" của hệ thống. Vậy đâu là ranh giới để phân biệt một "điểm chặn chiến lược" đúng nghĩa với một bệnh viện tuyến trước chỉ làm nhiệm vụ tiếp nhận rồi chuyển bệnh?

    - Năm 2026, ngành y tế TP tiếp tục tham mưu TP triển khai thêm loại hình các bệnh viện cơ sở 2 của các bệnh viện trung tâm, các cơ sở 2 này cũng chính là "điểm chặn chiến lược".

    Bản chất của mô hình này là mở rộng không gian phục vụ nhưng không phân mảnh chất lượng, bảo đảm người dân, dù ở khu vực trung tâm hay vùng ven, đều được tiếp cận dịch vụ y tế với cùng chuẩn mực chuyên môn, an toàn và hiệu quả.

    Trong giai đoạn 2026 - 2030 và những năm tiếp theo, "cơ sở 2" không được hiểu là phần mở rộng cơ học, mà phải được xác định là một cấu phần chiến lược trong tổ chức hệ thống y

    tế đa tầng - đa cực - đa trung tâm của TP.HCM. Và yêu cầu xuyên suốt của cơ sở 2 là một đầu mối quản trị - một chuẩn chất lượng - một hệ thống điều phối thống nhất.

    Cần xem đây không chỉ là giải pháp giảm tải trước mắt, mà là tư duy tổ chức lại toàn bộ hệ thống y tế TP để thích ứng với giai đoạn phát triển mới của một siêu đô thị mở rộng.

    Trạm y tế là "điểm chạm đầu tiên"

    Theo ông Tăng Chí Thượng, mục tiêu của ngành y tế TP.HCM là chuyển trạm y tế từ "điểm khám bệnh" thành "điểm chạm y tế đầu tiên" của mỗi người dân.

    Nghĩa là khi người dân nhận thấy rằng đến trạm y tế giúp họ được theo dõi sức khỏe bài bản, được nhắc lịch, được quản lý bệnh lâu dài và được hỗ trợ kịp thời ngay tại địa bàn sinh sống thì niềm tin sẽ được khôi phục. Và khi niềm tin được củng cố, xu hướng lựa chọn y tế cơ sở sẽ thay đổi một cách bền vững.

    Nhiều dấu ấn y tế chuyên sâu ra đời

    Năm 2025, ngành y tế TP.HCM tiếp tục đẩy mạnh phát triển các kỹ thuật chuyên sâu, từng bước nâng cao chất lượng chuyên môn và khẳng định vai trò là trung tâm kỹ thuật cao của cả nước. Nổi bật là ba dấu ấn quan trọng:

    Đầu tiên là kỹ thuật thông tim can thiệp bào thai với sự phối hợp của chuyên gia từ Bệnh viện Từ Dũ và Bệnh viện Nhi Đồng 1. Đây là một kỹ thuật y khoa đỉnh cao, hiện chỉ được triển khai tại một số trung tâm hàng đầu thế giới.

    Kế đến là kỹ thuật nối lại bàn tay bị đứt lìa. Tại Bệnh viện Đa khoa Bình Dương, các bác sĩ đã xử trí thành công trường hợp bàn tay bị đứt lìa hoàn toàn bằng phương pháp ghép tạm bàn tay vào chân nhằm duy trì tưới máu, sau đó nối trở lại cánh tay khi tình trạng mô và mạch máu đã ổn định.

    Cuối cùng là kỹ thuật hồi sức tim phổi ngoài cơ thể (E-CPR) ngoại viện bằng ECMO di động từ ê kíp y bác sĩ của Bệnh viện Nhân dân Gia Định.

    "Vẽ lại" thế trận y tế ở siêu đô thị TP.HCM - Ảnh 5.Những sinh linh bé nhỏ bắt đầu cuộc đời bằng một cuộc chiến

    Sinh non đã là một thiệt thòi. Những đứa trẻ có mẹ nhiễm HIV vốn dĩ cần được chăm sóc đặc biệt hơn cho một hành trình dài, điều mà không phải gia đình nào cũng có được.

    Đọc tiếp Về trang Chủ đề

    Bạn đang đọc bài viết "'Vẽ lại' thế trận y tế ở siêu đô thị TP.HCM" tại chuyên mục TIN TỨC.