 |
Hiện bệnh nhi được theo dõi sát tại Bệnh viện Da liễu Trung ương. Ảnh minh họa: Đinh Hà. |
Theo bác sĩ chuyên khoa II Trần Thị Vân Anh, Phó trưởng khoa Điều trị bệnh da phụ nữ và trẻ em, Bệnh viện Da liễu Trung ương, bệnh nhi là con đầu trong gia đình, sinh đủ tháng (39 tuần), cân nặng 3 kg, sau sinh không ghi nhận bất thường. Trong suốt thai kỳ, người mẹ không được sàng lọc giang mai định kỳ.
Khoảng 5 tháng trước khi trẻ nhập viện, trong quá trình khám sức khỏe để đi lao động ở nước ngoài, cả bố và mẹ được phát hiện dương tính với giang mai. Họ đã điều trị nhưng chưa theo đúng phác đồ chuẩn khuyến cáo. Sau khi được tư vấn về nguy cơ lây truyền từ mẹ sang con, gia đình chủ động đưa trẻ đi kiểm tra.
Kết quả xét nghiệm huyết thanh cho thấy trẻ dương tính với giang mai, hiệu giá kháng thể cao (RPR và xét nghiệm đặc hiệu đều dương tính). Sau đó, bệnh nhi được nhập viện để điều trị và theo dõi.
Không triệu chứng nhưng tiềm ẩn nguy cơ lớn
Bác sĩ Vân Anh cho hay điều đáng chú ý là khi thăm khám, trẻ hoàn toàn tỉnh táo, không sốt, da niêm mạc hồng hào, ăn ngủ tốt, phát triển thể chất phù hợp lứa tuổi. Các cơ quan tim, phổi, bụng không ghi nhận bất thường. Không có biểu hiện điển hình của giang mai bẩm sinh như tổn thương da, mắt, tai, xương, răng hay thần kinh.
Đây là trường hợp giang mai bẩm sinh phát hiện muộn nhưng chưa có biểu hiện lâm sàng rõ ràng, nhiều khả năng lây truyền từ mẹ trong thai kỳ khi người mẹ mắc bệnh nhưng không được sàng lọc và điều trị đầy đủ trước sinh.
Theo bác sĩ Vân Anh, chính việc “không có triệu chứng” dễ khiến gia đình chủ quan. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, trẻ có thể đối mặt với nhiều biến chứng nặng nề về sau.
Trẻ được điều trị theo phác đồ chuẩn của Bộ Y tế và khuyến cáo của WHO/CDC đối với giang mai bẩm sinh phát hiện muộn. Penicillin hiện là thuốc duy nhất được chứng minh hiệu quả và an toàn trong điều trị giang mai bẩm sinh. Bệnh nhi được dùng penicillin đường tĩnh mạch với liều phù hợp.
Sau điều trị, trẻ sẽ được theo dõi lâm sàng và xét nghiệm huyết thanh định kỳ vào các mốc 3 - 6 - 12 tháng. Hiệu giá kháng thể cần giảm ít nhất 4 lần hoặc chuyển âm tính theo thời gian. Nếu được điều trị đầy đủ khi chưa có biểu hiện lâm sàng, trẻ có khả năng khỏi hoàn toàn và phát triển bình thường, không để lại di chứng.
 |
Giang mai bẩm sinh là tình trạng nhiễm xoắn khuẩn Treponema pallidum từ mẹ sang con trong thai kỳ. Ảnh: Wgntv. |
Không chủ quan khi mang thai
Giang mai bẩm sinh là tình trạng nhiễm xoắn khuẩn Treponema pallidum từ mẹ sang con trong thai kỳ. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), năm 2022 ước tính có khoảng 700.000 trường hợp giang mai bẩm sinh trên toàn cầu, gây hơn 200.000 ca thai lưu, tử vong sơ sinh hoặc trẻ sinh ra với dị tật nặng.
Theo bác sĩ Vân Anh, nguy cơ lây truyền phụ thuộc vào giai đoạn bệnh của mẹ:
Giang mai sớm có biểu hiện lâm sàng: 70-100%.Giang mai tiềm ẩn sớm: khoảng 40%.Giang mai muộn: khoảng 10%.Tại Việt Nam, số ca giang mai ở người lớn có xu hướng gia tăng, kéo theo sự xuất hiện của nhiều trường hợp giang mai bẩm sinh, đặc biệt tại các bệnh viện tuyến cuối. Không ít trường hợp phát hiện muộn do phụ nữ mang thai không được sàng lọc đầy đủ, nhất là ở tuyến y tế cơ sở.
Đáng lo ngại, giang mai bẩm sinh có thể “im lặng” trong những năm đầu đời. Tuy nhiên, nếu không điều trị, trẻ có thể xuất hiện các biến chứng muộn nghiêm trọng sau 2 tuổi như điếc thần kinh, viêm giác mạc kẽ, giảm thị lực, dị dạng xương (xương chày cong, trán dô), tổn thương thần kinh, chậm phát triển trí tuệ, tổn thương tim mạch và khớp. Những di chứng này rất khó hồi phục hoàn toàn.
Từ ca bệnh trên, bác sĩ Vân Anh nhấn mạnh vai trò quan trọng của sàng lọc giang mai trong thai kỳ. Nếu người mẹ được phát hiện mắc giang mai và điều trị đầy đủ bằng benzathin penicillin ít nhất 30 ngày trước sinh, nguy cơ lây truyền sang con có thể giảm xuống dưới 1-2%.
Vị chuyên gia cũng khuyến cáo phụ nữ mang thai nên thực hiện sàng lọc giang mai ít nhất một lần trong 3 tháng đầu, lặp lại ở tuần 28-36 và khi sinh, đặc biệt với nhóm nguy cơ cao. Khi xét nghiệm dương tính, cần điều trị ngay bằng penicillin theo đúng phác đồ. Cả hai vợ chồng nên được sàng lọc và điều trị khi cần thiết.
Loại hormone nào tạo ra động lực cho con người?
Để khiến chúng ta nỗ lực hơn khi tìm kiếm, học tập, và đạt được tiến bộ, mức dopamine tăng lên trước và trong quá trình những hoạt động này diễn ra, rồi giảm xuống dưới mức cơ sở trước đó. Cuốn sách Cho đời nhẹ lên cao - Giải mã sáu hormone hạnh phúc hướng dẫn cách sử dụng sáu hormone quan trọng được sản xuất tự nhiên trong cơ thể để tạo ra công thức độc đáo làm thay đổi cuộc sống của bạn.
