Các hiệu trưởng trường y thống nhất thay đổi toàn diện cách đào tạo bác sĩ ở Việt Nam

Các trường đại học y đang đào tạo bác sĩ đa khoa hệ 6 năm ra trường và được hành nghề ngay (nếu có chứng chỉ hành nghề), nhưng tới đây sau 6 năm tất cả các bác sĩ sẽ phải học thêm ngay 3-4 năm, chứng chỉ hành nghề sau 6 năm sẽ chỉ là tạm thời.

GS.TS Lê Ngọc Thành, Hiệu trưởng Trường đại học Y Dược (bìa phải) và PGS.TS Phạm Cẩm Phương (bìa trái) trao bằng tốt nghiệp cho bác sĩ nội trú chuyên ngành ung thư Vũ Thị Niên sáng 30-7-2025 - Ảnh: NGUYÊN BẢO

Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, GS.TS Lê Ngọc Thành, Hiệu trưởng Trường đại học Y dược (Đại học Quốc gia Hà Nội), chia sẻ sau hội thảo về đào tạo y khoa ở Việt Nam cách đây ít ngày, các hiệu trưởng trường đại học y trên toàn quốc đã có thống nhất rất cao về việc thay đổi cách thức đào tạo bác sĩ, và sớm nhất nếu có thể là mong muốn thay đổi từ năm học 2027.

GS Thành nói thêm:

- Nếu chúng ta chọn đào tạo theo hệ thống của Pháp thì bác sĩ đa khoa sẽ học 6 năm, sau đó thi quốc gia, hệ bác sĩ nội trú sẽ thay bằng hệ đào tạo chuyên khoa/chuyên khoa sâu thêm 3-4 năm, tính theo điểm để chọn chuyên ngành. Tất cả các bác sĩ đều học như vậy chứ không chỉ bác sĩ nội trú học thêm 3 năm, còn lại đi làm luôn sau 6 năm đa khoa như chúng ta hiện nay. Nếu theo hình thức đào tạo này thì bằng bác sĩ của chúng ta mới hội nhập được với các nước.

* Nếu theo hình thức này, hệ đào tạo bác sĩ nội trú đang được coi là tinh hoa của ngành y có thể không còn, như vậy chọn bác sĩ tinh hoa/bác sĩ giỏi như thế nào, thưa GS?

- Hiện nay các nước (và Việt Nam cũng đang mong áp dụng) là

Y khoa là ngành học có thời gian đào tạo dài, yêu cầu cao, học phí cao nhưng bậc lương lại chưa cao hơn các trường đại học có thời gian học ngắn hơn. Theo GS Thành, sẽ sớm đề nghị để có thể tăng lương cho bác sĩ - Ảnh minh họa

* Nếu thực hiện theo hình thức này sẽ là thay đổi toàn diện đào tạo bác sĩ tại Việt Nam. Ông cho sẽ có lợi ích gì qua những thay đổi này?

- Thứ nhất, đó là việc trả lương cho các bác sĩ nội trú, về sau là trả lương cho các bác sĩ học chuyên khoa/chuyên khoa sâu. Hiện nay một số bệnh viện ở Hà Nội, TP.HCM đang trả lương cho bác sĩ nội trú, nhưng chưa có cơ chế nên bác sĩ nội trú tập trung quá đông ở các bệnh viện như Bạch Mai, Việt Đức, dẫn đến quá tải đào tạo tại đây và các bệnh viện này do đó cũng không thể trả lương cho bác sĩ nội trú. 

Điểm này dẫn đến tình huống các bác sĩ nội trú học giỏi, được học hệ nội trú là "sang", là được tiếng tăm nhưng lại không được trả công và còn phải đóng học phí, trong khi những nơi khác sẵn sàng trả lương thì lại chưa có bác sĩ nội trú đến học/hành nghề. 

Thứ hai, đó là hội nhập về đào tạo bác sĩ. Tôi vẫn nói với sinh viên là gần như cả thế giới học xong 6 năm thì phải học thêm 3-4 năm chuyên khoa, trong khi chúng ta thì học xong 6 năm phần lớn là đi làm, sau này "có điểu kiện" thì lại đi học tiếp. Như vậy cũng không giống ai và 6 năm đa khoa xong thì trình độ cũng chưa thật cao, mới chỉ là mới "cày vỡ". 

Thứ ba, với việc rõ ràng về lộ trình đào tạo, những bạn muốn học bác sĩ và gia đình có con em muốn theo nghề này sẽ biết được họ cần chuẩn bị thời gian học tập như thế nào, lộ trình học hành ra sao...

Thứ tư, đó là hình thức đào tạo - thực hành này sẽ đào tạo được nhiều bác sĩ giỏi, họ không chỉ tập trung ở tuyến trung ương mà địa phương cũng có, không phải chỉ ở một số bệnh viện lớn mới có bác sĩ "tinh hoa". Qua đó, người dân khắp nơi được tiếp cận và được bác sĩ giỏi điều trị, chất lượng khám chưa bệnh sẽ tăng.

* Với bốn điểm mới này, các hiệu trưởng như ông đang triển khai những công việc nào để sớm đưa hình thức đào tạo mới vào thực tế?

- Sau hội thảo cách đây ít ngày thì tôi nhận thấy các hiệu trưởng đều rất hào hứng. Giám đốc Sở Y tế TP.HCM đã công bố bác sĩ nội trú đỗ và học tại các bệnh viện TP sẽ được miễn học phí. Tuy nhiên để triển khai trên toàn quốc, chúng tôi mong có sự vào cuộc của Chính phủ, Bộ Y tế để "cầm trịch", ví dụ như học ngoại khoa thì bác sĩ có thể chọn học tại các bệnh viện Việt Đức, 108, Xanh Pôn, E, Thanh Nhàn, Đức Giang hay các bệnh viện tỉnh Phú Thọ, Nghệ An... Tùy theo điểm và tùy theo nhu cầu của hai bên. 

Nếu các điểm kể trên được Bộ Y tế, các trường cùng đồng thuận thống nhất, chúng tôi mong 2027 có thể áp dụng hình thức này. Thế giới người ta đã thay đổi hằng ngày, chúng ta không thể cứ giữ hình thức đào tạo như hồi thiếu nhân lực. 

Ngành y nhiều bạn học giỏi muốn học, nhưng chúng tôi muốn thay đổi theo hướng học đến nơi đến chốn, và qua đó là đãi ngộ đến nơi đến chốn. Trước mắt là cùng với đề nghị thay đổi này là đề nghị thay đổi về bậc lương, người học 6-9 năm chắc chắn lương phải hơn người tốt nghiệp đại học hệ 4 năm. 

Các hiệu trưởng trường y bàn để đào tạo y khoa ở Việt Nam đúng quy chuẩn quốc tế

Sát Tết âm lịch, nhưng cuộc tọa đàm do Trường đại học Y dược thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức chiều 4-2 về "Đào tạo y khoa ở Việt Nam - kinh nghiệm quốc tế và giải pháp hội nhập" đã thu hút sự có mặt của hiệu trưởng nhiều trường đại học y lớn.