Trước nguy cơ virus Nipah xâm nhập khi Ấn Độ ghi nhận ca mắc, ngày 28/1, Sở Y tế Hà Nội yêu cầu toàn bộ hệ thống y tế từ cơ sở đến tuyến thành phố sẵn sàng hóa chất, khu cách ly, giám sát chặt ca viêm não, suy hô hấp cấp và tăng cường kiểm soát người về từ vùng dịch.
Bệnh viện sẵn sàng khu cách ly, tập huấn nhân viên y tế
Sở Y tế Hà Nội đề nghị UBND các phường, xã chỉ đạo chuẩn bị đầy đủ hóa chất khử khuẩn, trang bị phòng hộ cá nhân cho nhân viên y tế tham gia đáp ứng dịch bệnh nhóm A, cùng các vật tư, trang thiết bị cần thiết để sẵn sàng ứng phó khi xuất hiện ca bệnh xâm nhập.
Trạm y tế được yêu cầu phối hợp chặt chẽ với các cơ sở y tế trong và ngoài công lập trên địa bàn để giám sát tình hình dịch bệnh truyền nhiễm, đặc biệt là các trường hợp viêm não, suy hô hấp cấp có yếu tố dịch tễ liên quan đến virus Nipah như đi, đến hoặc trở về từ vùng có dịch, tiếp xúc với ca mắc hoặc nghi mắc.
Khi phát hiện trường hợp nghi ngờ, các đơn vị phải kịp thời khoanh vùng, xử lý và thông báo ngay cho Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Hà Nội.
Song song đó, địa phương cần chủ động thông tin kịp thời về tình hình dịch bệnh và các biện pháp phòng, chống để người dân nắm rõ, tránh tâm lý hoang mang; khuyến cáo hạn chế đến vùng có dịch nếu không thực sự cần thiết. Người trở về từ vùng dịch phải tự theo dõi sức khỏe trong 14 ngày và khai báo y tế ngay khi xuất hiện các triệu chứng như đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng, chóng mặt, buồn ngủ, lú lẫn, co giật.
 |
Dơi ăn quả là ổ chứa tự nhiên của virus. Ảnh: Radarbanyuwangi. |
Đối với các cơ sở khám, chữa bệnh trong và ngoài công lập, Sở Y tế yêu cầu khai thác tiền sử dịch tễ đi, đến hoặc trở về từ vùng có dịch đối với 100% trường hợp có biểu hiện nghi ngờ mắc bệnh.
Khi phát hiện ca nghi nhiễm, cơ sở y tế phải thông báo ngay cho CDC Hà Nội hoặc trạm y tế địa phương để phối hợp triển khai các biện pháp phòng, chống dịch theo quy định. Các bệnh viện cũng phải chuẩn bị sẵn thuốc, vật tư, thiết bị y tế, khu vực cách ly phục vụ cấp cứu, điều trị và kiểm soát nhiễm khuẩn.
Ngành y tế yêu cầu các đơn vị chủ động tổ chức tập huấn cho nhân viên y tế về chẩn đoán, điều trị và các biện pháp kiểm soát nhiễm khuẩn đối với bệnh do virus Nipah; đồng thời thực hiện báo cáo đầy đủ các trường hợp mắc hoặc nghi mắc theo đúng quy định.
Tăng cường giám sát tại sân bay Nội Bài
CDC Hà Nội được giao tăng cường giám sát người nhập cảnh tại Sân bay quốc tế Nội Bài, đặc biệt là các trường hợp đến, đi hoặc về từ vùng có dịch, nhất là Ấn Độ và khu vực bang Tây Bengal.
Các biện pháp chuyên môn như sử dụng máy đo thân nhiệt tự động, điều tra dịch tễ, lấy mẫu xét nghiệm sẽ được triển khai nhằm phát hiện sớm, cách ly, khoanh vùng và xử lý triệt để, không để dịch bệnh lây lan trong cộng đồng.
CDC Hà Nội cũng theo dõi sát diễn biến dịch trên thế giới và trong nước để kịp thời tham mưu UBND TP Hà Nội và Sở Y tế chỉ đạo các biện pháp phòng, chống phù hợp; phối hợp với Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương trong lấy mẫu, bảo quản và xét nghiệm chẩn đoán khi có ca nghi ngờ.
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), bệnh do virus Nipah lần đầu được ghi nhận tại Malaysia năm 1999, sau đó xuất hiện rải rác tại Ấn Độ, Bangladesh và Philippines. Dơi ăn quả là ổ chứa tự nhiên của virus.
Virus lây truyền chủ yếu từ động vật sang người thông qua tiếp xúc trực tiếp với máu, phân, nước tiểu, dịch tiết của động vật nhiễm bệnh hoặc gián tiếp qua thực phẩm, vật dụng bị nhiễm virus. Bệnh cũng có thể lây từ người sang người qua dịch tiết đường hô hấp khi ho, hắt hơi, nói chuyện hoặc trong quá trình chăm sóc.
Người mắc có thể xuất hiện các triệu chứng từ nhẹ như đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng, sau đó nhanh chóng tiến triển sang rối loạn ý thức, viêm não cấp và tử vong. Tỷ lệ tử vong ở các ca nhập viện được WHO ghi nhận dao động từ 40% đến 75%. Hiện bệnh chưa có vaccine và thuốc điều trị đặc hiệu.
Theo Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế), từ ngày 27/12/2025 đến 26/1/2026, Ấn Độ ghi nhận 5 trường hợp nghi mắc virus Nipah, trong đó có 2 ca được xét nghiệm khẳng định. Tại Việt Nam, đến nay chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh này.
Trong nhiều năm hành nghề y và từng giữ chức trưởng khoa dinh dưỡng của một bệnh viện lớn, tác giả Hạ Manh đã điều trị hơn 10.000 ca bệnh liên quan đến chế độ ăn uống không lành mạnh. Cuốn sách "Ăn chuẩn ít bệnh" (tập 1) được viết ra từ những kinh nghiệm chuyên môn của vị bác sĩ này, nó sẽ mang đến cho người bệnh những kiến thức hữu ích về dinh dưỡng, để xây dựng chế độ ăn hợp lý.
